Phân tích “hệ thuộc luật tòa án” trong tư pháp quốc tế

[Hocluat.vn] Hệ thuộc luật Tòa án trong Tư pháp quốc tế (Lex fori) là một trong những hệ thuộc luật cơ bản dùng để giải quyết xung đột pháp luật trong các quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài. Theo hệ thuộc này, đối với những vấn đề thuộc phạm vi áp dụng của luật Tòa án, pháp luật của quốc gia nơi có Tòa án đang thụ lý và giải quyết vụ việc sẽ được áp dụng. Lex fori có vai trò đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực tố tụng, bởi mỗi quốc gia về nguyên tắc sử dụng pháp luật tố tụng của mình để tổ chức và thực hiện hoạt động xét xử. Tuy nhiên, cần phân biệt luật Tòa án với pháp luật điều chỉnh nội dung tranh chấp, bởi việc Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết không có nghĩa mọi vấn đề của vụ án đều đương nhiên áp dụng pháp luật Việt Nam.

1. Hệ thuộc luật Tòa án là gì?

Hệ thuộc luật Tòa án – Lex fori là nguyên tắc lựa chọn pháp luật theo đó một số vấn đề của vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài được giải quyết theo pháp luật của quốc gia nơi có Tòa án đang thụ lý vụ việc.

Thuật ngữ Lex fori có nguồn gốc từ tiếng Latin, trong đó lex có nghĩa là pháp luật, còn forum chỉ cơ quan hoặc nơi tiến hành xét xử. Có thể hiểu ngắn gọn Lex fori là “luật của nước có Tòa án giải quyết vụ việc”.

Ví dụ: Nếu một tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam và được Tòa án Việt Nam thụ lý thì về nguyên tắc, các vấn đề về trình tự và thủ tục tố tụng như nộp đơn khởi kiện, thụ lý, triệu tập đương sự, thu thập chứng cứ, tiến hành phiên tòa, kháng cáo và các thủ tục tố tụng khác sẽ được thực hiện theo pháp luật tố tụng Việt Nam. Trong khi đó, nếu cùng một tranh chấp thuộc thẩm quyền và được giải quyết tại Tòa án Nhật Bản thì các vấn đề tố tụng về nguyên tắc sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật tố tụng Nhật Bản.

Điểm quan trọng cần ghi nhớ là Lex fori chủ yếu gắn với tố tụng, chứ không có nghĩa Tòa án luôn áp dụng pháp luật nội dung của nước mình. Tòa án Việt Nam hoàn toàn có thể áp dụng pháp luật nước ngoài để xác định quyền và nghĩa vụ dân sự của các bên nếu quy phạm xung đột có thẩm quyền dẫn chiếu đến pháp luật nước ngoài.

2. Cơ sở của hệ thuộc luật Tòa án

Việc sử dụng Lex fori trước hết xuất phát từ chủ quyền tư pháp của mỗi quốc gia. Hoạt động xét xử là một hình thức thực hiện quyền lực nhà nước. Vì vậy, quốc gia có quyền xây dựng và tổ chức hệ thống tố tụng của mình, quy định cách thức Tòa án thụ lý, thu thập chứng cứ, tiến hành xét xử và ban hành bản án.

Nếu một Tòa án phải sử dụng toàn bộ pháp luật tố tụng của nước ngoài để tiến hành xét xử trên lãnh thổ của mình thì sẽ phát sinh rất nhiều khó khăn. Cơ cấu Tòa án, trình tự tố tụng, chế độ chứng cứ, cách thức triệu tập, thời hạn và thủ tục xét xử của mỗi nước có thể rất khác nhau. Việc sử dụng Lex fori giúp bảo đảm tính thống nhất, khả thi và ổn định của hoạt động tố tụng.

Bên cạnh đó, luật tố tụng gắn chặt với tổ chức bộ máy tư pháp của quốc gia. Quyền hạn của Thẩm phán, nghĩa vụ của đương sự, trình tự phiên tòa hay thủ tục kháng cáo không thể được thay đổi tùy theo quốc tịch của các bên trong từng vụ án.

Ví dụ, nếu một công dân Việt Nam và một công dân Hàn Quốc tranh chấp hợp đồng tại Tòa án Việt Nam thì không thể chỉ vì bị đơn là công dân Hàn Quốc mà toàn bộ phiên tòa tại Việt Nam phải được tiến hành theo Bộ luật Tố tụng của Hàn Quốc.

Vì vậy, trong lý luận Tư pháp quốc tế, Lex fori được coi là hệ thuộc có vị trí đặc biệt trong lĩnh vực tố tụng quốc tế.

3. Phạm vi áp dụng của hệ thuộc luật Tòa án

3.1. Luật Tòa án chủ yếu được áp dụng đối với các vấn đề tố tụng

Phạm vi truyền thống và quan trọng nhất của Lex fori là quan hệ tố tụng. Khi Tòa án của một quốc gia đã xác định mình có thẩm quyền giải quyết vụ việc, về nguyên tắc Tòa án sẽ sử dụng pháp luật tố tụng của quốc gia mình để tiến hành quá trình xét xử.

Đối với Tòa án Việt Nam, những vấn đề thường được xác định theo pháp luật tố tụng Việt Nam có thể bao gồm:

• Việc khởi kiện và thụ lý vụ án.
• Thành phần tiến hành tố tụng.
• Quyền và nghĩa vụ tố tụng của các bên trong phạm vi pháp luật quy định.
• Trình tự cung cấp, giao nộp và đánh giá chứng cứ.
• Việc triệu tập đương sự.
• Biện pháp khẩn cấp tạm thời.
• Trình tự hòa giải.
• Thủ tục xét xử sơ thẩm và phúc thẩm.
• Thời hạn thực hiện các hành vi tố tụng.
• Trình tự ban hành bản án, quyết định.
• Các thủ tục tố tụng khác thuộc phạm vi Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đây là biểu hiện điển hình của nguyên tắc:

Tòa án của nước nào thì về nguyên tắc áp dụng pháp luật tố tụng của nước đó.

3.2. Hệ thuộc luật Tòa án trong pháp luật Việt Nam

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 dành Phần thứ tám để quy định về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài và thủ tục công nhận, cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài.

Điều 464 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 xác định Phần thứ tám điều chỉnh thẩm quyền và thủ tục giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài. Nếu phần này không có quy định thì áp dụng những quy định khác có liên quan của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Quy định này thể hiện khá rõ tư tưởng của Lex fori: khi Tòa án Việt Nam giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài thì trình tự, thủ tục trước hết được thực hiện theo pháp luật tố tụng Việt Nam.

Ví dụ, một doanh nghiệp Việt Nam khởi kiện doanh nghiệp nước ngoài tại Tòa án Việt Nam. Nếu Tòa án Việt Nam có thẩm quyền thì việc nộp đơn, thụ lý, xác minh chứng cứ, mở phiên tòa và kháng cáo được thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam, dù pháp luật được áp dụng để xác định quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng có thể là pháp luật của một quốc gia khác.

3.3. Lex fori còn có thể trở thành luật nội dung trong những trường hợp pháp luật quy định

Mặc dù Lex fori chủ yếu gắn với tố tụng nhưng trong một số trường hợp, kết quả của quy phạm xung đột có thể dẫn đến pháp luật của nước có Tòa án cũng chính là pháp luật nội dung được áp dụng.

Ví dụ, Tòa án Việt Nam giải quyết tranh chấp về quyền đối với một bất động sản tại Việt Nam. Theo hệ thuộc Lex rei sitae, pháp luật của nước nơi có bất động sản được áp dụng. Vì bất động sản ở Việt Nam nên kết quả dẫn chiếu là pháp luật Việt Nam.

Trong trường hợp này:

• Về tố tụng: pháp luật Việt Nam được áp dụng theo Lex fori.
• Về quyền đối với bất động sản: pháp luật Việt Nam được áp dụng theo Lex rei sitae.

Kết quả cuối cùng đều là pháp luật Việt Nam nhưng căn cứ lựa chọn luật hoàn toàn khác nhau.

Đây là điểm quan trọng khi học các hệ thuộc luật trong Tư pháp quốc tế: phải phân biệt giữa hệ thuộc được sử dụng và hệ thống pháp luật cuối cùng được áp dụng.

4. Phân biệt luật Tòa án với thẩm quyền của Tòa án và luật áp dụng cho nội dung tranh chấp

Đây là phần rất dễ nhầm lẫn khi nghiên cứu Lex fori.

4.1. Lex fori không đồng nhất với việc xác định thẩm quyền của Tòa án

Câu hỏi Tòa án nước nào có thẩm quyền? và câu hỏi pháp luật nào được áp dụng? là hai vấn đề khác nhau.

Trước tiên phải xác định cơ quan tài phán nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp. Đối với Tòa án Việt Nam, thẩm quyền quốc tế đối với vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo Bộ luật Tố tụng dân sự, điều ước quốc tế và các quy định liên quan.

Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về thẩm quyền chung của Tòa án Việt Nam trong các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài. Điều 470 quy định về thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam, chẳng hạn vụ án liên quan đến quyền đối với bất động sản nằm trên lãnh thổ Việt Nam thuộc những trường hợp luật xác định là thẩm quyền riêng biệt.

Chỉ sau khi xác định Tòa án Việt Nam có thẩm quyền mới đặt ra vấn đề sử dụng pháp luật tố tụng Việt Nam để tiến hành việc giải quyết.

Do đó:

Thẩm quyền xét xử trả lời câu hỏi: Tòa án nào được giải quyết?

Lex fori trả lời câu hỏi: pháp luật của nước có Tòa án được áp dụng đối với những vấn đề nào thuộc phạm vi của hệ thuộc này?

Hai vấn đề có liên quan nhưng không đồng nhất.

4.2. Lex fori không đồng nghĩa với luật điều chỉnh nội dung tranh chấp

Giả sử Công ty A của Việt Nam ký hợp đồng mua hàng với Công ty B của Nhật Bản. Hai bên thỏa thuận hợp pháp rằng hợp đồng được điều chỉnh bởi pháp luật Nhật Bản. Sau đó tranh chấp được giải quyết tại Tòa án Việt Nam.

Trong trường hợp này có thể đồng thời tồn tại:

Về thủ tục tố tụng: áp dụng pháp luật tố tụng Việt Nam – Lex fori.

Về quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng: có thể áp dụng pháp luật Nhật Bản theo sự lựa chọn hợp pháp của các bên – Lex voluntatis.

Như vậy, Tòa án Việt Nam hoàn toàn có thể: xét xử theo thủ tục Việt Nam nhưng giải quyết nội dung tranh chấp theo pháp luật nước ngoài.

Đây chính là một trong những đặc trưng cơ bản của Tư pháp quốc tế.

4.3. Chọn Tòa án không đương nhiên đồng nghĩa với chọn luật

Một sự nhầm lẫn khác là cho rằng nếu các bên thỏa thuận chọn Tòa án của một quốc gia thì đồng thời đã lựa chọn pháp luật nội dung của quốc gia đó.

Ví dụ:

“Mọi tranh chấp phát sinh từ hợp đồng được giải quyết tại Tòa án Singapore.”

Đây trước hết là thỏa thuận về cơ quan tài phán. Trong khi đó:

“Hợp đồng được điều chỉnh và giải thích theo pháp luật Singapore.” là thỏa thuận lựa chọn pháp luật áp dụng.

Hai điều khoản có thể xuất hiện cùng nhau nhưng hoàn toàn có thể khác nhau. Các bên có thể chọn Tòa án của nước A nhưng chọn pháp luật nước B để điều chỉnh nội dung hợp đồng nếu pháp luật có liên quan cho phép.

Vì vậy, không nên suy luận: chọn Tòa án = chọn pháp luật nội dung.

5. Hệ thuộc luật Tòa án có được áp dụng tuyệt đối không?

Không. Mặc dù Lex fori giữ vai trò rất lớn trong lĩnh vực tố tụng nhưng pháp luật Tư pháp quốc tế hiện đại vẫn có những trường hợp nhất định phải sử dụng pháp luật nước ngoài hoặc quy phạm đặc biệt ngay trong quá trình tố tụng.

Một ví dụ khá rõ nằm trong chính Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

5.1. Năng lực tố tụng của người nước ngoài

Điều 466 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định năng lực pháp luật tố tụng dân sự và năng lực hành vi tố tụng dân sự của người nước ngoài trong nhiều trường hợp được xác định theo pháp luật của nước mà người đó có quốc tịch.

Đối với người không quốc tịch, pháp luật nơi cư trú có thể được sử dụng. Đối với người có nhiều quốc tịch cũng có những tiêu chí riêng để xác định luật áp dụng.

Điều này cho thấy dù vụ việc đang được giải quyết tại Tòa án Việt Nam, pháp luật nước ngoài vẫn có thể được sử dụng để xác định một số vấn đề tố tụng đặc thù. Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra những trường hợp áp dụng pháp luật Việt Nam, chẳng hạn đối với người nước ngoài có một trong các quốc tịch là quốc tịch Việt Nam hoặc có thẻ thường trú, thẻ tạm trú tại Việt Nam theo điều kiện luật định.

5.2. Năng lực tố tụng của cơ quan, tổ chức nước ngoài

Điều 467 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 tiếp tục quy định năng lực pháp luật tố tụng dân sự của cơ quan, tổ chức nước ngoài được xác định theo pháp luật của nước nơi cơ quan, tổ chức đó được thành lập. Trong khi đó, năng lực pháp luật tố tụng của chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam của cơ quan, tổ chức nước ngoài lại được xác định theo pháp luật Việt Nam.

Như vậy, chính pháp luật tố tụng Việt Nam đã thừa nhận những trường hợp phải sử dụng hệ thuộc luật nhân thân hoặc luật quốc tịch pháp nhân để giải quyết một vấn đề tố tụng.

Điều này cho phép rút ra kết luận chính xác hơn: Lex fori được áp dụng rất rộng trong tố tụng nhưng không phải là nguyên tắc tuyệt đối không có ngoại lệ.

5.3. Điều ước quốc tế có thể đặt ra quy tắc đặc biệt

Trong vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài còn phải xem xét các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Các điều ước về tương trợ tư pháp có thể quy định những cơ chế đặc biệt về tống đạt giấy tờ, thu thập chứng cứ, ủy thác tư pháp hoặc công nhận và thi hành bản án. Do đó, việc áp dụng Lex fori cũng phải được đặt trong mối quan hệ với nghĩa vụ quốc tế của quốc gia.

6. Quan hệ giữa Lex fori và việc áp dụng pháp luật nước ngoài

Một đặc điểm rất quan trọng của Tư pháp quốc tế là Tòa án trong nước có thể phải áp dụng pháp luật nước ngoài.

Ví dụ, quy phạm xung đột của pháp luật Việt Nam dẫn chiếu tới pháp luật Đức để xác định quyền và nghĩa vụ theo một quan hệ. Khi đó, Tòa án Việt Nam không thể chỉ vì mình là Tòa án Việt Nam mà bỏ qua việc dẫn chiếu và áp dụng ngay pháp luật Việt Nam.

Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định một số trường hợp pháp luật nước ngoài không được áp dụng.

Nếu hậu quả của việc áp dụng pháp luật nước ngoài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam hoặc nội dung của pháp luật nước ngoài không xác định được mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết theo pháp luật tố tụng thì pháp luật Việt Nam được áp dụng.

Trong những trường hợp như vậy, kết quả cuối cùng là áp dụng luật Việt Nam – tức pháp luật của quốc gia nơi Tòa án Việt Nam đang giải quyết – nhưng cần lưu ý đây không đơn thuần là việc áp dụng Lex fori theo nghĩa tố tụng, mà là kết quả của một quy định xung đột cụ thể về việc không áp dụng pháp luật nước ngoài.

Việc phân biệt như vậy giúp tránh cách hiểu quá đơn giản rằng: “Hễ Tòa án Việt Nam xét xử thì pháp luật Việt Nam được áp dụng cho toàn bộ vụ án.”

Nhận định này là không chính xác trong Tư pháp quốc tế.

7. Ví dụ về hệ thuộc luật Tòa án trong Tư pháp quốc tế

– Ví dụ 1: Tranh chấp hợp đồng được Tòa án Việt Nam giải quyết. Công ty A tại Việt Nam và Công ty B tại Nhật Bản ký hợp đồng mua bán quốc tế, trong đó hai bên lựa chọn pháp luật Nhật Bản điều chỉnh hợp đồng. Khi xảy ra tranh chấp, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền và thụ lý vụ án. Khi đó, thủ tục nộp đơn, thụ lý, cung cấp chứng cứ, mở phiên tòa và kháng cáo được thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam – Lex fori, trong khi quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng có thể được xác định theo pháp luật Nhật Bản – Lex voluntatis.

– Ví dụ 2: Tòa án Việt Nam giải quyết tranh chấp bất động sản tại Việt Nam. Một công dân Việt Nam và một công dân Hàn Quốc tranh chấp quyền đối với một căn nhà tại Việt Nam. Tòa án Việt Nam giải quyết vụ án. Pháp luật tố tụng Việt Nam được sử dụng theo Lex fori; đồng thời quyền đối với căn nhà cũng được xác định theo pháp luật Việt Nam do áp dụng Lex rei sitae – luật nơi có tài sản. Trong ví dụ này, cả hai vấn đề đều dẫn đến luật Việt Nam nhưng dựa trên hai hệ thuộc khác nhau.

– Ví dụ 3: Năng lực tố tụng của người nước ngoài. Một công dân nước ngoài tham gia vụ án tại Tòa án Việt Nam. Mặc dù thủ tục xét xử nhìn chung được thực hiện theo pháp luật Việt Nam, việc xác định năng lực pháp luật tố tụng và năng lực hành vi tố tụng của người này có thể phải căn cứ vào pháp luật quốc tịch theo Điều 466 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Ví dụ này cho thấy Lex fori có ngoại lệ ngay trong lĩnh vực tố tụng.

– Ví dụ 4: Chọn Tòa án nhưng không chọn luật áp dụng. Công ty Việt Nam và Công ty Singapore thỏa thuận mọi tranh chấp sẽ được giải quyết tại Tòa án Việt Nam nhưng không ghi pháp luật nào điều chỉnh hợp đồng. Khi tranh chấp phát sinh, việc chọn Tòa án Việt Nam giúp xác định cơ quan tài phán nếu thỏa thuận có hiệu lực nhưng không tự động đồng nghĩa hợp đồng áp dụng luật Việt Nam. Tòa án vẫn phải sử dụng quy phạm xung đột để xác định luật nội dung, chẳng hạn xem xét pháp luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất nếu thuộc trường hợp Điều 683 Bộ luật Dân sự 2015.

– Ví dụ 5: Pháp luật nước ngoài không xác định được nội dung. Tòa án Việt Nam phải áp dụng pháp luật của nước A theo quy phạm xung đột nhưng sau khi thực hiện các biện pháp cần thiết vẫn không xác định được nội dung pháp luật nước A. Nếu đáp ứng điều kiện của Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật nước ngoài không được áp dụng và pháp luật Việt Nam được áp dụng thay thế.

Qua các ví dụ có thể thấy Lex fori phải luôn được đặt trong quan hệ với các hệ thuộc khác. Tòa án có thể đồng thời phải vận dụng Lex fori, Lex voluntatis, Lex rei sitae, Lex personalis hoặc nguyên tắc mối liên hệ gắn bó nhất đối với những vấn đề pháp lý khác nhau trong cùng một vụ việc.

8. Ý nghĩa của hệ thuộc luật Tòa án trong Tư pháp quốc tế

– Trước hết, Lex fori bảo đảm chủ quyền tư pháp của quốc gia. Tòa án là cơ quan quyền lực nhà nước nên quá trình xét xử phải được tổ chức trên cơ sở những quy tắc tố tụng do quốc gia đó quy định.

– Thứ hai, Lex fori giúp đơn giản hóa và ổn định thủ tục giải quyết tranh chấp quốc tế. Thẩm phán và các cơ quan tiến hành tố tụng được áp dụng hệ thống thủ tục mà họ có nghĩa vụ và khả năng thực hiện, thay vì phải tiến hành một phiên tòa theo thủ tục của nước ngoài.

– Thứ ba, hệ thuộc này bảo đảm tính thống nhất trong hoạt động xét xử. Vụ án có yếu tố nước ngoài và vụ án thuần túy trong nước đều được đặt trong khuôn khổ tố tụng quốc gia, trừ những quy định đặc biệt mà pháp luật hoặc điều ước quốc tế đặt ra.

– Thứ tư, Lex fori giúp phân định rõ luật tố tụng và luật nội dung. Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất khi giải quyết bài tập hoặc tình huống Tư pháp quốc tế. Một vụ việc thường không chỉ cần trả lời “áp dụng pháp luật nước nào”, mà trước hết phải xác định vấn đề pháp lý đang hỏi thuộc tố tụng hay nội dung.

– Thứ năm, Lex fori góp phần bảo đảm hiệu quả thực thi. Các quyết định tố tụng như triệu tập, áp dụng biện pháp khẩn cấp, thu thập chứng cứ hay tổ chức phiên tòa được thực hiện bởi cơ quan của nước có Tòa án nên pháp luật của chính nước đó thường là pháp luật phù hợp nhất để điều chỉnh.

9. Một số lưu ý khi học về hệ thuộc luật Tòa án

– Thứ nhất, cần ghi nhớ công thức cơ bản: Lex fori = pháp luật của nước có Tòa án đang giải quyết vụ việc.

– Thứ hai, Lex fori được áp dụng chủ yếu đối với vấn đề tố tụng, không phải mặc nhiên đối với toàn bộ nội dung tranh chấp.

– Thứ ba, Tòa án có thẩm quyền và pháp luật áp dụng là hai vấn đề khác nhau. Phải xác định thẩm quyền trước, sau đó mới xem từng vấn đề của vụ án chịu sự điều chỉnh của hệ thuộc nào.

– Thứ tư, không được đồng nhất thỏa thuận chọn Tòa án với thỏa thuận chọn luật. Hai bên hoàn toàn có thể chọn Tòa án nước A nhưng pháp luật nước B điều chỉnh hợp đồng nếu pháp luật cho phép.

– Thứ năm, Lex fori dù có vị trí rất lớn trong tố tụng nhưng không hoàn toàn tuyệt đối. Các Điều 466 và 467 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 là những ví dụ rõ ràng cho việc pháp luật nước ngoài có thể được sử dụng để xác định năng lực tố tụng của một số chủ thể nước ngoài.

– Thứ sáu, trong cùng một vụ việc, nhiều hệ thuộc có thể cùng xuất hiện. Không nên cố tìm một hệ thuộc duy nhất cho toàn bộ vụ án mà phải phân chia từng vấn đề pháp lý rồi xác định luật áp dụng riêng cho từng vấn đề.

Kết luận

Hệ thuộc luật Tòa án trong Tư pháp quốc tế – Lex fori là nguyên tắc theo đó pháp luật của quốc gia nơi có Tòa án đang giải quyết vụ việc được áp dụng đối với những vấn đề thuộc phạm vi của luật Tòa án, đặc biệt là trình tự và thủ tục tố tụng. Khi Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết một vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài, thủ tục tố tụng về nguyên tắc được thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam. Tuy nhiên, Lex fori không đồng nghĩa với việc mọi vấn đề nội dung của tranh chấp đều áp dụng pháp luật Việt Nam; Tòa án Việt Nam vẫn có thể phải áp dụng pháp luật nước ngoài theo quy phạm xung đột. Đồng thời, ngay trong lĩnh vực tố tụng cũng tồn tại những trường hợp đặc biệt như năng lực tố tụng của cá nhân, cơ quan, tổ chức nước ngoài được xác định theo hệ thuộc khác. Vì vậy, muốn vận dụng Lex fori chính xác cần phân biệt rõ thẩm quyền xét xử, pháp luật tố tụng và pháp luật điều chỉnh nội dung của quan hệ tranh chấp.

Bài viết liên quan

Phân tích "hệ thuộc luật của nước người bán" trong Tư pháp quốc tế

Phân tích "hệ thuộc luật tiền tệ" trong Tư pháp quốc tế

Phân tích "hệ thuộc luật nơi thực hiện hành vi" trong Tư pháp quốc tế

Phân tích "hệ thuộc luật lựa chọn" trong Tư pháp quốc tế

Phân tích "hệ thuộc luật nhân thân" trong Tư pháp quốc tế

Các hệ thuộc luật cơ bản trong Tư pháp quốc tế