Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin – Bộ Giáo dục và Đào tạo

[Hocluat.vn] Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) của Bộ Giáo dục và Đào tạo – NXB Chính trị quốc gia Sự thật năm 2026.

1. Giới thiệu Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) – Bộ Giáo dục và Đào tạo

Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn, PGS.TS. Ngô Tuấn Nghĩa chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản nhằm phục vụ việc giảng dạy, học tập môn Kinh tế chính trị Mác – Lênin trong các trường đại học, cao đẳng. Trên hệ thống Sách Quốc gia của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, ấn bản điện tử hiện được ghi nhận với năm xuất bản 2026. Các thông tin giới thiệu chính thức của Nhà xuất bản cũng xác nhận PGS.TS. Ngô Tuấn Nghĩa là chủ biên và giáo trình dành cho hệ đại học không chuyên lý luận chính trị được cấu trúc thành 6 chương.

Giáo trình được biên soạn trong quá trình đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy các môn lý luận chính trị ở bậc đại học. Theo định hướng được nêu trong lời giới thiệu của sách, việc học không chỉ nhằm giúp sinh viên nắm những kiến thức lý luận nền tảng mà còn hướng đến khả năng vận dụng kiến thức để nhận diện, phân tích và đánh giá các vấn đề kinh tế – xã hội trong thực tiễn. Nội dung vì vậy được tổ chức theo hướng kết hợp giữa những nguyên lý cơ bản của kinh tế chính trị Mác – Lênin với những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển nền kinh tế Việt Nam và hội nhập kinh tế quốc tế.

Về kết cấu, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin PDF gồm 6 chương, bắt đầu từ những vấn đề nhập môn về sự hình thành, phát triển, đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác – Lênin. Tiếp đó, sách trình bày những nội dung cơ bản về hàng hóa, thị trường và vai trò của các chủ thể tham gia thị trường; lý luận của C. Mác về giá trị thặng dư, tích lũy tư bản và các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư; vấn đề cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường; kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam; cuối cùng là công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Đây cũng là kết cấu 6 chương được Nhà xuất bản giới thiệu đối với giáo trình dành cho hệ không chuyên lý luận chính trị. 

Trong đó, phần về giá trị thặng dư giữ vị trí quan trọng khi trình bày lý luận của C. Mác về giá trị thặng dư, quá trình tích lũy tư bản và những hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường. Phần về cạnh tranh và độc quyền tiếp tục giới thiệu lý luận của V.I. Lênin về độc quyền và độc quyền nhà nước trong nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, đồng thời đề cập những biểu hiện mới của các hiện tượng này trong điều kiện hiện nay.

Hai chương cuối gắn trực tiếp hơn với thực tiễn phát triển của Việt Nam. Giáo trình phân tích những vấn đề cơ bản của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc hoàn thiện thể chế và xử lý các quan hệ lợi ích kinh tế; đồng thời trình bày quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh những biến đổi về khoa học – công nghệ và hội nhập kinh tế quốc tế. Qua đó, các vấn đề lý luận được đặt trong mối liên hệ với những yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam, thay vì chỉ dừng lại ở việc trình bày các khái niệm mang tính lý thuyết.

Theo giới thiệu chính thức của Nhà xuất bản, giáo trình hướng tới việc giúp sinh viên hình thành tư duy lý luận, kỹ năng phân tích, đánh giá và nhận diện các quan hệ lợi ích kinh tế, đồng thời tạo nền tảng cho việc tiếp tục nghiên cứu các vấn đề kinh tế – xã hội. Ở các phiên bản của giáo trình, cuối mỗi chương còn có phần tóm tắt, thuật ngữ cần ghi nhớ, vấn đề thảo luận và câu hỏi ôn tập nhằm hỗ trợ quá trình tự học và hệ thống hóa kiến thức.

Với nội dung được tổ chức từ lý luận nền tảng đến những vấn đề kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh phát triển mới, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin PDF 2026 là tài liệu học tập chính phục vụ sinh viên bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị, đồng thời có thể được sử dụng để tham khảo, ôn tập và tìm hiểu một cách có hệ thống những nội dung cơ bản của học phần Kinh tế chính trị Mác – Lênin.

2. Nội dung Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) – Bộ Giáo dục và Đào tạo

Nội dung Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin PDF (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn được hệ thống thành 6 chương, triển khai từ những vấn đề nhập môn đến các nội dung lý luận cốt lõi và những vấn đề kinh tế gắn với thực tiễn Việt Nam. Giáo trình trước hết làm rõ sự hình thành, phát triển, đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác – Lênin; tiếp đó trình bày các vấn đề về hàng hóa, thị trường, vai trò của các chủ thể tham gia thị trường, giá trị thặng dư, tích lũy tư bản, cạnh tranh và độc quyền. Hai chương cuối tập trung vào kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Cách sắp xếp này giúp người học vừa nắm được những nguyên lý lý luận cơ bản của kinh tế chính trị Mác – Lênin, vừa có cơ sở để vận dụng vào việc nhận diện và phân tích các vấn đề kinh tế – xã hội trong quá trình phát triển của Việt Nam hiện nay.

Lời giới thiệu – 7

Chương 1. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác – Lênin – 11

I. Khái quát sự hình thành và phát triển của kinh tế chính trị Mác – Lênin – 11
II. Đối tượng, mục đích và phương pháp nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác – Lênin – 19
III. Chức năng của kinh tế chính trị Mác – Lênin – 29

Chương 2. Hàng hóa, thị trường và vai trò của các chủ thể tham gia thị trường – 34

I. Lý luận của C. Mác về sản xuất hàng hóa và hàng hóa – 35
II. Thị trường và nền kinh tế thị trường – 56
III. Vai trò của một số chủ thể tham gia thị trường – 77

Chương 3. Giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường – 84

I. Lý luận của C. Mác về giá trị thặng dư – 85
II. Tích lũy tư bản – 104
III. Các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường – 109

Chương 4. Cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường – 124

I. Cạnh tranh ở cấp độ độc quyền trong nền kinh tế thị trường – 124
II. Lý luận của V.I. Lênin về các đặc điểm kinh tế của độc quyền và độc quyền nhà nước trong nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa – 136
III. Biểu hiện mới của độc quyền, độc quyền nhà nước trong điều kiện ngày nay; vai trò lịch sử của chủ nghĩa tư bản – 149

Chương 5. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam – 169

I. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam – 170
II. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam – 187
III. Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam – 196

Chương 6. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam – 224

I. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam – 225
II. Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam – 260

Tài liệu tham khảo – 287

3. Một số Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin tiêu biểu khác

3.1. Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin của Trường Đại học kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội

Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin của Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, do Phạm Văn Dũng và Trần Đức Hiệp biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội phát hành, được xây dựng nhằm phục vụ nhu cầu học tập của sinh viên nói chung và sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng. Với sự tham gia biên soạn của các giảng viên có kinh nghiệm thuộc Khoa Kinh tế Chính trị, giáo trình hướng tới việc bảo đảm tính khoa học, cơ bản, hệ thống và hiện đại, qua đó giúp người học không chỉ nắm vững kiến thức môn học mà còn nâng cao năng lực tư duy, phân tích và vận dụng vào thực tiễn.

Nội dung giáo trình được kết cấu thành 7 chương, bắt đầu từ những vấn đề nền tảng về đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác – Lênin; tiếp đó trình bày về hàng hóa, thị trường và vai trò của các chủ thể tham gia thị trường; giá trị thặng dư; cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa. Các chương sau tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với thực tiễn Việt Nam như kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế, cách mạng công nghiệp và công nghiệp hóa – hiện đại hóa, toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.

Với cách tổ chức nội dung từ lý luận cơ bản đến những vấn đề kinh tế đương đại và thực tiễn phát triển của Việt Nam, giáo trình giúp sinh viên hình thành cái nhìn tương đối toàn diện về các quy luật, quan hệ và quá trình kinh tế dưới góc độ kinh tế chính trị Mác – Lênin. Đây là tài liệu phù hợp cho việc học tập, ôn tập và nghiên cứu học phần, đồng thời có thể hỗ trợ người học phát triển khả năng tư duy kinh tế và nhận diện các vấn đề kinh tế – xã hội trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

3.2. Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội

Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, do Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật phát hành, được biên soạn nhằm phục vụ việc học tập môn Kinh tế chính trị Mác – Lênin của sinh viên. Đây là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác – Lênin, bên cạnh Triết học Mác – Lênin và Chủ nghĩa cộng sản khoa học, có vai trò trang bị cho người học những kiến thức lý luận cơ bản, thế giới quan và phương pháp luận phục vụ quá trình học tập cũng như nhận thức các vấn đề kinh tế – xã hội.

Trên cơ sở giáo trình chuẩn quốc gia và giáo trình Kinh tế chính trị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ môn Kinh tế chính trị của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã xây dựng tài liệu theo hướng hệ thống, bao quát các nội dung cơ bản của môn học. Giáo trình gồm 13 chương, được chia thành hai phần nội dung lớn, cùng phần bài tập và đề thi trắc nghiệm giúp sinh viên củng cố kiến thức và chuẩn bị cho quá trình kiểm tra, đánh giá.

Phần thứ nhất tập trung vào những vấn đề lý luận nền tảng của kinh tế chính trị Mác – Lênin như đối tượng, phương pháp và chức năng của môn học; tái sản xuất xã hội, tăng trưởng và phát triển kinh tế; sản xuất hàng hóa và các quy luật kinh tế; giá trị thặng dư; sự vận động của tư bản; các hình thái tư bản và chủ nghĩa tư bản độc quyền. Phần thứ hai đi sâu vào những vấn đề kinh tế chính trị của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, bao gồm cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, công nghiệp hóa – hiện đại hóa, kinh tế nông thôn, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tài chính – tín dụng – ngân hàng, lưu thông tiền tệ, lợi ích kinh tế và phân phối thu nhập.

Với cách trình bày kết hợp giữa lý luận và các vấn đề thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam, giáo trình là tài liệu hữu ích giúp sinh viên nắm vững những nội dung cốt lõi của môn Kinh tế chính trị Mác – Lênin, đồng thời có cơ sở để vận dụng kiến thức vào việc phân tích các hiện tượng và quan hệ kinh tế trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Kết luận

Nhìn chung, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin của Bộ Giáo dục và Đào tạo, do PGS.TS. Ngô Tuấn Nghĩa chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật năm 2026 là tài liệu học tập nền tảng dành cho sinh viên bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị. Với nội dung được trình bày từ lý luận về hàng hóa, thị trường, giá trị thặng dư, cạnh tranh và độc quyền đến những vấn đề về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, giáo trình giúp người học hình thành tư duy lý luận và nâng cao khả năng phân tích các quan hệ kinh tế trong thực tiễn. Đây là tài liệu hữu ích cho việc học tập, ôn tập và nghiên cứu những vấn đề cơ bản của kinh tế chính trị Mác – Lênin trong bối cảnh phát triển mới của Việt Nam và thế giới.

Bài viết liên quan

Giáo trình Triết học Mác - Lênin - Bộ Giáo dục và Đào tạo

Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam - Bộ Giáo dục và Đào tạo

Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học - Bộ Giáo dục và Đào tạo

Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh - Bộ Giáo dục và đào tạo

Giáo trình Triết học - NXB Đại học Sư phạm

Giáo trình Đại cương về nhà nước và pháp luật - GS.TSKH. Đào Trí Úc, GS.TS. Hoàng Thị Kim Quế