Mấy năm sau khi mua nhà, bạn cần lại hợp đồng công chứng để đối chiếu một điều khoản bàn giao. Tờ hợp đồng đã thất lạc, còn địa chỉ in trên biên nhận nay là một cửa hàng khác. Công chứng viên từng ký lời chứng cũng đã chuyển nơi làm việc. Nên lần theo tên người ký hay theo tên văn phòng? Câu trả lời nằm ở nơi đang lưu trữ bản gốc văn bản công chứng. Đó cũng là một phần ít được thấy của nghề công chứng viên. Sau buổi ký, hồ sơ còn phải đủ rõ để một người tiếp nhận nhiều năm sau có thể tìm đúng giao dịch và giải quyết đúng yêu cầu.
1. Một bộ hồ sơ tồn tại lâu hơn buổi ký
Điều 67 Luật Công chứng phân biệt văn bản mà các bên nhận sau buổi ký với bộ hồ sơ được tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ. Bộ hồ sơ có bản gốc văn bản công chứng, giấy tờ do người yêu cầu nộp, tài liệu xác minh hoặc giám định nếu có, thông tin khai thác từ cơ sở dữ liệu theo quy định và các tài liệu liên quan khác. Việc đánh số hồ sơ theo trình tự thời gian và ghi vào sổ giúp truy tìm một giao dịch cụ thể, kể cả khi cùng một người đã ký nhiều hợp đồng trong một tháng hoặc có nhiều văn bản liên quan đến cùng một tài sản.
Khoản 2 Điều 68 quy định hai mốc lưu trữ tối thiểu tính từ ngày văn bản công chứng có hiệu lực. Hồ sơ về giao dịch có đối tượng là bất động sản được lưu ít nhất 30 năm. Hồ sơ về các loại giao dịch khác được lưu ít nhất 10 năm. Hồ sơ về nguyên tắc được lưu tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Việc lưu ngoài trụ sở cần sự đồng ý bằng văn bản của Sở Tư pháp. Đây là thời hạn lưu hồ sơ theo quy định hiện hành, khác với thời hạn có hiệu lực của một hợp đồng cụ thể. Một hợp đồng có thể đã thực hiện xong từ lâu mà tài liệu về việc giao kết vẫn cần được bảo quản.
Từ góc độ hành nghề, số công chứng và ngày công chứng có giá trị đặc biệt khi người yêu cầu quay lại. Hãy hình dung hai anh em lập nhiều văn bản liên quan đến cùng một căn nhà. Một văn bản ghi nhận việc phân chia di sản, văn bản kia ghi nhận giao dịch chuyển nhượng phần quyền của một người. Cùng một địa chỉ và cùng họ tên các bên vẫn có thể dẫn đến hai hồ sơ khác nhau. Số văn bản, tên giao dịch và ngày lập giúp công chứng viên hoặc người làm công tác lưu trữ xác định đúng bộ tài liệu cần đối chiếu.
2. Tìm hồ sơ ở đâu khi văn phòng đã chấm dứt hoạt động?
Theo khoản 5 Điều 68 Luật Công chứng, tổ chức hành nghề công chứng bị giải thể hoặc chấm dứt hoạt động phải thỏa thuận với một tổ chức hành nghề công chứng khác trong cùng tỉnh, thành phố để tiếp nhận hồ sơ. Nếu không thỏa thuận được, Sở Tư pháp chỉ định một Phòng công chứng. Nếu địa phương không có Phòng công chứng, Sở Tư pháp chỉ định một Văn phòng công chứng đủ điều kiện. Đối với Phòng công chứng được chuyển đổi thành Văn phòng công chứng, hồ sơ do Văn phòng công chứng được chuyển đổi lưu trữ. Vì vậy, khi tìm hợp đồng cũ, thông tin nên hỏi là đơn vị nào tiếp nhận hồ sơ của tổ chức trước đây.
Một văn phòng hoạt động lâu năm có thể để lại số lượng hồ sơ quá lớn để một nơi tiếp nhận. Điều 58 Nghị định 104/2025/NĐ-CP cho phép Sở Tư pháp phối hợp với Hội công chứng viên xem xét việc để nhiều tổ chức hành nghề công chứng tiếp nhận trong trường hợp này. Hồ sơ bàn giao phải được lập thành danh mục và có biên bản bàn giao với đại diện Sở Tư pháp và Hội công chứng viên địa phương chứng kiến. Khi hồ sơ được chia cho nhiều nơi, việc có tên văn phòng cũ mà thiếu số hoặc năm công chứng có thể khiến người tiếp nhận phải tra cứu qua nhiều danh mục.
Từ ngày 01/01/2027, khoản 2 Điều 58 được sửa đổi bởi Nghị định 413/2026/NĐ-CP. Trong trường hợp bàn giao được quy định tại khoản này, thông tin về tổ chức tiếp nhận và đang lưu trữ hồ sơ phải được cập nhật trên cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp. Người đi tìm có thêm một đầu mối tra cứu trước khi đến trực tiếp. Nếu thông báo ghi nhiều nơi tiếp nhận nên hỏi hồ sơ của mình thuộc dải số công chứng hoặc khoảng thời gian nào thay vì lần lượt gửi giấy tờ cá nhân đến tất cả các đơn vị có tên.
Địa chỉ cũ đóng cửa cũng có thể do văn phòng chuyển trụ sở hoặc tạm ngừng hoạt động. Nếu chỉ chuyển địa chỉ nên kiểm tra thông tin đăng ký hoạt động cập nhật của cùng văn phòng. Nếu văn phòng đang trong thời gian tạm ngừng, khoản 4 Điều 32 quy định cơ chế bàn giao hồ sơ theo yêu cầu cụ thể cho tổ chức do Sở Tư pháp chỉ định, trong đó có yêu cầu cấp bản sao. Sau khi hết thời gian tạm ngừng, các hồ sơ được bàn giao lại. Tình trạng hoạt động tại thời điểm liên hệ vì vậy quyết định nơi tiếp nhận yêu cầu.
3. Ai được xin bản sao và cần đưa thông tin gì?
Điều 69 Luật Công chứng cho phép các bên tham gia giao dịch yêu cầu cấp bản sao văn bản công chứng. Người có quyền hoặc nghĩa vụ liên quan đến giao dịch cũng có thể yêu cầu, với điều kiện được người yêu cầu công chứng đồng ý. Nếu người yêu cầu công chứng là cá nhân đã chết hoặc bị Tòa án tuyên bố đã chết, luật quy định sự đồng ý của người thừa kế. Nếu người yêu cầu công chứng là pháp nhân đã chấm dứt hoạt động, việc đồng ý thuộc về cá nhân hoặc tổ chức kế thừa quyền, nghĩa vụ của pháp nhân. Trước khi đề nghị cấp bản sao, người có liên quan nên xác định mình thuộc trường hợp nào và chuẩn bị giấy tờ chứng minh tư cách tương ứng.
Ví dụ, một bên từng trực tiếp ký hợp đồng bán nhà có thể đề nghị cấp bản sao với tư cách người tham gia giao dịch. Một người đang đàm phán để mua lại căn nhà ở lần chuyển nhượng tiếp theo thì phải xem yêu cầu của mình có thuộc diện luật cho phép hay không. Trong thực tế, người này có thể đề nghị bên đang đàm phán cung cấp văn bản hoặc chủ động yêu cầu bản sao nếu họ có tư cách. Cách xử lý đó phù hợp với nghĩa vụ của tổ chức hành nghề công chứng là bảo mật những thông tin như giá giao dịch, lịch thanh toán và dữ liệu nhân thân trong hồ sơ.
Khi hỏi Sở Tư pháp hoặc tổ chức đang giữ hồ sơ nên chuẩn bị tên văn phòng cũ, số công chứng, ngày hoặc khoảng thời gian ký, tên giao dịch và họ tên các bên. Nếu hợp đồng không còn, có thể tìm những thông tin này trên bản chụp đã lưu, biên nhận cũ hoặc hồ sơ giao dịch liên quan mà mình có quyền tiếp cận. Chỉ nên gửi giấy tờ nhân thân qua kênh chính thức của đơn vị tiếp nhận khi cần xác minh. Sau khi tìm đúng nơi giữ bản gốc, hãy nêu rõ số bản cần cấp và mục đích sử dụng để được hướng dẫn hình thức nhận và khoản phí cấp bản sao theo quy định.
Yêu cầu cá nhân xin bản sao văn bản và yêu cầu của cơ quan nhà nước cung cấp tài liệu phục vụ một vụ việc có phạm vi khác nhau. Theo khoản 3 Điều 68, khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu bằng văn bản để phục vụ những công việc luật nêu, tổ chức hành nghề công chứng phải cung cấp bản sao văn bản công chứng và các giấy tờ có liên quan. Nếu đang giải quyết tranh chấp và cần tài liệu nằm ngoài bản hợp đồng, người có yêu cầu nên xác định chính xác tài liệu nào có ý nghĩa với vụ việc để đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu thập theo thủ tục áp dụng.
4. Nơi giữ hồ sơ có thể xử lý gì ngoài việc cấp bản sao?
Giả sử bản sao vừa nhận cho thấy tên người mua bị thiếu một dấu thanh, còn giấy tờ trong hồ sơ thể hiện đầy đủ và các thông tin khác xác định rõ đúng người. Điều 52 Luật Công chứng quy định việc sửa lỗi kỹ thuật đối với sai sót khi ghi chép, đánh máy hoặc in ấn mà việc sửa không ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của các bên. Khi tổ chức cũ đã chấm dứt hoạt động, chuyển đổi hoặc giải thể, công chứng viên của tổ chức đang lưu hồ sơ có thể xử lý theo điều này. Người yêu cầu nên đem các bản gốc còn giữ và chỉ rõ vị trí cần kiểm tra để công chứng viên đối chiếu với hồ sơ.
Nếu hai bên muốn thay đổi thời điểm thanh toán, giá mua hoặc một nghĩa vụ đã thỏa thuận, vấn đề thuộc về nội dung hợp đồng. Điều 53 đặt ra điều kiện riêng đối với việc công chứng văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng, về nguyên tắc cần sự thỏa thuận hoặc cam kết bằng văn bản của tất cả những người đã ký, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Nơi lưu hồ sơ có thể là đầu mối xử lý khi tổ chức cũ đã chấm dứt hoạt động, chuyển đổi hoặc giải thể nhưng công chứng viên vẫn phải xem xét điều kiện của yêu cầu cụ thể. Việc tìm thấy bản gốc giúp đối chiếu, còn nội dung mới vẫn phải được giao kết theo đúng thủ tục áp dụng.
Kết luận
Khi văn phòng công chứng cũ đã đóng cửa, hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra tình trạng hoạt động của nơi đã ký và tìm đơn vị đang giữ bản gốc. Sau đó, xác định mình cần cấp bản sao, sửa lỗi kỹ thuật hay công chứng một văn bản sửa đổi. Mỗi yêu cầu dẫn đến những giấy tờ và điều kiện khác nhau. Công việc để lại một hồ sơ đủ rõ, giao nhận được và truy tìm được cho thấy trách nhiệm trong nghề công chứng kéo dài qua cả những thay đổi về nhân sự, địa chỉ và tổ chức hành nghề.


Để lại một phản hồi