Chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh năm 2026

Chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh năm 2026

Một hộ kinh doanh có thể đã chi tiền thật, có hóa đơn và vẫn phải xem lại khoản đó có đủ điều kiện được trừ khi tính thuế hay không. Trong năm 2026, chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh là vấn đề cần rà soát đối với hộ áp dụng phương pháp tính trên thu nhập tính thuế. Tiền nhập hàng, thuê mặt bằng, lương nhân viên và phí nền tảng đều cần hồ sơ phù hợp. Với khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, phương thức thanh toán cũng ảnh hưởng đến điều kiện được trừ.

1. Kiểm tra phương pháp tính thuế trước khi tập hợp chi phí

Nghị định 68/2026/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, quy định các phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân của cá nhân kinh doanh. Bài này tập trung vào phương pháp lấy thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, trong đó thu nhập tính thuế được xác định từ doanh thu và chi phí được trừ theo luật. Với phương pháp dùng tỷ lệ trên doanh thu tính thuế, việc chi thêm tiền mua hàng hoặc tiền lương không tạo ra khoản giảm riêng bằng đúng số chi trong công thức đó.

Nếu đang chuẩn bị đổi phương pháp hoặc mới vượt mốc doanh thu, hãy xác định năm áp dụng và tình trạng hồ sơ. Chẳng hạn, một hộ dự kiến doanh thu trong ngưỡng được lựa chọn phương pháp có thể lập thử sổ doanh thu và chi phí theo hoạt động thực tế. Các khoản có thể chứng minh cần được tách khỏi chi phí dự kiến và chi tiêu của gia đình. Một tỷ suất lợi nhuận tính nội bộ từ dòng tiền chỉ là căn cứ tham khảo. Thu nhập tính thuế cần dựa trên khoản thu, khoản chi được xác định theo quy định.

2. Ba điều kiện cần kiểm tra trên từng bộ chứng từ

Khoản 1 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP đặt ra ba yêu cầu chung. Khoản chi phải thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hộ phải có đủ hóa đơn, chứng từ theo pháp luật về hóa đơn, chứng từ và kế toán. Đối với khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng. Sau bước này, đối chiếu thêm các khoản bị loại và điều kiện riêng theo loại chi phí.

Ví dụ, hóa đơn mua hàng 7 triệu đồng đứng đúng thông tin vẫn cần có chứng từ thanh toán đáp ứng quy định để được tính trừ. Hãy giữ chứng từ có thể đối chiếu người trả, người nhận, số tiền và giao dịch liên quan. Nếu chuyển một khoản cho nhiều hóa đơn, lập bảng đối chiếu ghi rõ các hóa đơn được thanh toán. Nếu có hoàn tiền hoặc bù trừ công nợ, đối chiếu quy định về chứng từ cho phương thức tương ứng trước khi khóa sổ. Mỗi dòng chi phí cần truy được đến tài liệu thực tế.

Mức 5 triệu đồng là điều kiện về chứng từ thanh toán đối với trường hợp quy định. Khoản thanh toán nhỏ hơn vẫn cần có căn cứ về tính thực tế, liên quan đến kinh doanh và hóa đơn, chứng từ. Khi có nhiều lần giao hàng hoặc thanh toán gắn với cùng hợp đồng, hãy rà hồ sơ theo giao dịch thực tế và quy định về thanh toán không dùng tiền mặt được dẫn chiếu. Việc chia các lần ghi sổ không làm thay đổi bản chất khoản chi hoặc thay thế chứng từ cần có.

3. Tiền hàng, thuê mặt bằng và chi phí bán qua sàn

Với tiền hàng hoặc nguyên liệu, bộ hồ sơ có thể gồm chứng từ mua, thông tin nhận hàng, chứng từ kho và chứng từ thanh toán theo trường hợp áp dụng. Đối chiếu số lượng mua với số đã nhập, số đã bán, số đang tồn và hàng bị trả lại. Giả sử cuối năm cửa hàng mua một lô để bán vào đầu năm sau, việc ghi nhận chi phí cần theo kỳ và quy định kế toán liên quan. Khi lập sổ, tách tiền đã trả cho nhà cung cấp khỏi giá trị hàng đã được xác định theo nghiệp vụ. Điều này cũng giúp xử lý giảm giá hoặc hàng trả nhà cung cấp sau khi hóa đơn đã lập.

Với chi phí thuê mặt bằng, điện, nước hoặc dịch vụ, lưu hợp đồng, chứng từ theo quy định, bảng xác nhận kỳ sử dụng và tài liệu thanh toán. Nếu cùng một địa chỉ vừa là nhà ở vừa có cửa hàng, cần ghi rõ phần sử dụng cho kinh doanh và căn cứ có thể kiểm tra được. Ví dụ, một đồng hồ điện chung không tự cho biết phần điện dùng cho tủ bảo quản hàng của cửa hàng. Hồ sơ cần bám vào cách sử dụng, thỏa thuận và tài liệu đo đếm hoặc chứng từ có thể đối chiếu, thay vì phân bổ theo một tỷ lệ tùy ý.

Phí sàn và phí quảng cáo có thể được trừ nếu đáp ứng các điều kiện tại Điều 6. Cục Thuế khi giải đáp về hộ kinh doanh qua thương mại điện tử cũng lưu ý yêu cầu về chứng từ đối với các khoản này. Với phí được sàn giữ lại trước khi thanh toán, hãy lưu hóa đơn hoặc chứng từ của khoản phí, điều khoản dịch vụ, báo cáo đối soát và dữ liệu thể hiện việc thanh toán hoặc bù trừ. Nếu có quảng cáo cho cả gian hàng và mục đích cá nhân, cần xác định phần phục vụ kinh doanh. Số tiền trừ trên màn hình quản trị là thông tin đối chiếu, còn khả năng được tính trừ phụ thuộc vào hồ sơ đầy đủ của khoản chi.

4. Lương nhân viên và khấu hao có điều kiện riêng

Điều 6 quy định nhóm chi phí tiền lương, tiền công, thưởng, phụ cấp và bảo hiểm của người lao động theo các trường hợp tương ứng. Hộ nên lưu hồ sơ làm việc, bảng chấm công hoặc kết quả công việc, bảng tính lương, căn cứ thưởng và chứng từ thực trả. Đối chiếu nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc và tách lao động dưới một tháng theo quy định. Khoản đã đưa vào bảng lương mà chưa thực chi hoặc thiếu chứng từ thanh toán cần được rà theo danh mục khoản không được trừ.

Cũng theo Điều 6, tiền lương, tiền công hoặc khoản có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh và thành viên trong hộ kinh doanh thuộc nhóm không được trừ, trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc theo quy định. Ví dụ, chủ hộ chuyển tiền từ hoạt động bán hàng sang tài khoản cá nhân để sử dụng trong gia đình cần phân loại giao dịch theo bản chất và kiểm tra căn cứ trước khi ghi vào sổ chi phí. Tên giao dịch do người chuyển khoản nhập không quyết định khoản đó được trừ.

Đối với máy móc và thiết bị được xác định là tài sản cố định, cần kiểm tra hồ sơ mua, thời điểm đưa vào sử dụng, mức trích khấu hao và việc sử dụng cho kinh doanh. Khoản khấu hao được xem xét theo chế độ tại Điều 6. Tài sản đã khấu hao hết giá trị và tiếp tục dùng không được tiếp tục trích khấu hao. Phần trích vượt mức hoặc tài sản không phục vụ hoạt động kinh doanh thuộc nhóm cần loại. Ví dụ, với máy chuyên dùng đã mua từ nhiều năm trước, hãy tìm lại hồ sơ tài sản và số đã trích qua các kỳ trước khi ghi chi phí năm 2026.

5. Rà chi phí trước kỳ khai và quyết toán

Cuối mỗi kỳ, lập danh sách khoản chi theo nhóm và đánh dấu hồ sơ còn thiếu. Với tiền hàng, kiểm tra thông tin nhà cung cấp, nhập kho và thanh toán. Với dịch vụ, kiểm tra nội dung đã thực hiện, hóa đơn và khoản đã trả. Với lương, so sánh bảng tính với chứng từ chi và hồ sơ lao động. Tách riêng khoản chi có mục đích sử dụng hỗn hợp hoặc đang có chênh lệch chứng từ để xác minh. Nếu phát hiện sau khi đã nộp hồ sơ, đối chiếu thủ tục khai bổ sung và kỳ phát sinh của khoản chi.

Giả sử hộ ghi nhận 180 triệu đồng tiền thuê, mua nguyên liệu và phí quảng cáo trong một kỳ. Trong số đó, vài khoản thiếu chứng từ thanh toán theo điều kiện áp dụng và một khoản dùng chung cho gia đình đang chờ làm rõ. Khi tính thu nhập, cần tách các khoản đó ra để có căn cứ xử lý theo hồ sơ thực tế. Một khoản chi cần xác minh có thể bổ sung được tài liệu hợp lệ. Một khoản thuộc danh mục không được trừ cần được nhận diện ngay khi tổng hợp để phép tính thể hiện đúng bản chất.

Kết luận

Để xác định chi phí được trừ, hộ kinh doanh cần áp dụng đúng phương pháp tính thuế, chứng minh khoản chi liên quan đến hoạt động kinh doanh và giữ chứng từ theo quy định. Rà tiền hàng, phí dịch vụ, lương và tài sản theo từng nghiệp vụ giúp nhận diện sớm những khoản cần bổ sung hồ sơ hoặc điều chỉnh trước khi quyết toán.

Bạn cảm thấy nội dung này thế nào?
★ ★ ★ ★ ★

Đã có 615 lượt đánh giá với điểm trung bình là 5/5.

Để lại một phản hồi

Vui lòng liên hệ hotline: 1900.0164 nếu cần hỗ trợ khẩn cấp!