Nên học luật chung hay luật kinh tế thì dễ xin việc?

[Hocluat.vn] Nên học Luật chung hay Luật Kinh tế thì dễ xin việc là câu hỏi khiến nhiều học sinh phân vân khi lựa chọn ngành học, bởi cả hai đều thuộc lĩnh vực pháp luật nhưng định hướng đào tạo và lợi thế nghề nghiệp có những điểm khác nhau. Nếu ngành Luật cung cấp nền tảng tương đối toàn diện về dân sự, hình sự, hành chính, tố tụng, kinh doanh và pháp luật quốc tế thì Luật Kinh tế thường tập trung sâu hơn vào những vấn đề pháp lý phát sinh trong hoạt động doanh nghiệp, đầu tư, hợp đồng, thương mại, tài chính và thị trường. Xét riêng khả năng tìm việc trong khu vực doanh nghiệp, Luật Kinh tế có một số lợi thế nhất định; nhưng nếu muốn có nền tảng rộng để hướng tới Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan nhà nước, tranh tụng hoặc nhiều lĩnh vực luật khác nhau thì ngành Luật lại linh hoạt hơn. Vì vậy, lựa chọn tốt nhất không nằm ở tên ngành nào “dễ xin việc hơn” một cách tuyệt đối mà phụ thuộc vào công việc bạn muốn làm sau này.

1. Luật chung và Luật Kinh tế khác nhau như thế nào?

Trước hết cần làm rõ cách gọi. Trong thực tế, cụm từ “Luật chung” thường được người học sử dụng để phân biệt với Luật Kinh tế, Luật Thương mại quốc tế hoặc những ngành Luật có định hướng chuyên sâu khác. Tên ngành chính thức tại nhiều trường đơn giản là ngành Luật.

Cả ngành Luật và Luật Kinh tế đều đào tạo kiến thức pháp luật. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở độ rộng và trọng tâm chuyên môn.

1.1. Ngành Luật học rộng và toàn diện hơn về hệ thống pháp luật

Ngành Luật thường được thiết kế nhằm cung cấp cho người học một nền tảng tương đối toàn diện về hệ thống pháp luật.

Sinh viên có thể được tiếp cận nhiều lĩnh vực như:

• Lý luận Nhà nước và pháp luật;
• Luật Hiến pháp;
• Luật Hành chính;
• Luật Dân sự;
• Luật Hình sự;
• Luật Hôn nhân và gia đình;
• Luật Đất đai;
• Luật Lao động;
• Luật Thương mại;
• Luật Quốc tế;
• Tố tụng dân sự;
• Tố tụng hình sự;
• Tố tụng hành chính;
• Các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành khác.

Ưu điểm của cách đào tạo này là người học có cái nhìn tương đối toàn diện về hệ thống pháp luật.

Điều này đặc biệt hữu ích đối với những sinh viên chưa xác định chính xác mình muốn làm nghề gì.

Ví dụ, một sinh viên năm nhất có thể ban đầu nghĩ rằng mình muốn làm pháp chế doanh nghiệp nhưng đến năm ba lại nhận thấy bản thân yêu thích Luật Hình sự và muốn phát triển theo hướng Luật sư tranh tụng.

Nền tảng rộng của ngành Luật tạo điều kiện để người học chuyển hướng dễ dàng hơn.

Ngành Luật cũng tương đối phù hợp với những người hướng tới các công việc trong:

• Tòa án;
• Viện kiểm sát;
• Cơ quan thi hành án;
• Cơ quan hành chính nhà nước;
• Công ty luật;
• Văn phòng luật sư;
• Nghiên cứu và giảng dạy pháp luật.

Tất nhiên, điều đó không có nghĩa sinh viên Luật không thể làm pháp chế doanh nghiệp. Ngược lại, rất nhiều Chuyên viên pháp chế hiện nay tốt nghiệp ngành Luật.

1.2. Luật Kinh tế vẫn học nền tảng Luật nhưng chuyên sâu hơn về kinh doanh

Một hiểu lầm khá phổ biến là cho rằng Luật Kinh tế chủ yếu học kinh tế và chỉ học thêm một chút pháp luật.

Điều này không chính xác.

Luật Kinh tế vẫn là một ngành đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Sinh viên vẫn phải học những kiến thức nền tảng quan trọng về Nhà nước và pháp luật, dân sự, hình sự, tố tụng, đất đai và nhiều lĩnh vực khác tùy chương trình đào tạo của từng trường.

Điểm khác biệt là chương trình thường dành nhiều dung lượng hơn cho pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh.

Những nội dung thường được chú trọng gồm:

• Pháp luật doanh nghiệp;
• Pháp luật về hợp đồng;
• Pháp luật thương mại;
• Pháp luật đầu tư;
• Luật Cạnh tranh;
• Pháp luật tài chính – ngân hàng;
• Pháp luật bảo hiểm;
• Pháp luật lao động;
• Pháp luật đất đai và bất động sản;
• Giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại;
• Quản trị doanh nghiệp;
• Một số kiến thức về kinh tế học và môi trường kinh doanh.

Do đó, Luật Kinh tế tạo cho sinh viên một lợi thế khá tự nhiên khi tiếp cận môi trường doanh nghiệp.

Khi một doanh nghiệp tuyển nhân viên pháp chế để rà soát hợp đồng, tư vấn hoạt động kinh doanh, thực hiện thủ tục đầu tư hoặc quản trị rủi ro thì những kiến thức này có tính ứng dụng rất trực tiếp.

1.3. Hai ngành giống nhau nhiều hơn mọi người thường nghĩ

Mặc dù có khác biệt về định hướng, không nên hình dung Luật và Luật Kinh tế là hai thế giới hoàn toàn tách biệt.

Trên thực tế, phần nền tảng của hai chương trình có khá nhiều nội dung giao nhau.

Sinh viên Luật vẫn học pháp luật doanh nghiệp và thương mại. Sinh viên Luật Kinh tế vẫn phải có kiến thức về dân sự và nhiều lĩnh vực pháp luật cơ bản.

Sau khi tốt nghiệp, hai nhóm ứng viên cũng thường cùng xuất hiện trong các đợt tuyển dụng:

• Chuyên viên pháp chế;
• Chuyên viên pháp lý;
• Trợ lý Luật sư;
• Nhân sự Compliance;
• Chuyên viên hợp đồng;
• Pháp lý bất động sản;
• Pháp lý ngân hàng;
• Tư vấn doanh nghiệp.

Nhà tuyển dụng trong nhiều trường hợp không chỉ nhìn vào dòng chữ “Luật” hay “Luật Kinh tế” trên bằng tốt nghiệp.

Họ quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi:

Ứng viên có thực sự làm được việc hay không?

Đây mới là điểm quyết định khả năng xin việc về lâu dài.

2. Nên học Luật chung hay Luật Kinh tế thì dễ xin việc hơn?

Nếu bắt buộc phải trả lời bằng một câu ngắn, có thể nói:

Luật Kinh tế có phần thuận lợi hơn nếu mục tiêu là làm việc tại doanh nghiệp; ngành Luật có lợi thế về độ rộng và khả năng chuyển sang nhiều hướng nghề nghiệp khác nhau.

Tuy nhiên, cần phân tích kỹ hơn để tránh hiểu sai rằng học Luật Kinh tế thì chắc chắn dễ tìm việc hơn.

2.1. Muốn làm pháp chế doanh nghiệp: Luật Kinh tế có lợi thế nhất định

Đây là nhóm công việc mà sự khác biệt giữa hai ngành thể hiện khá rõ.

Thị trường tuyển dụng nhân sự pháp lý hiện nay có một lượng đáng kể vị trí đến từ các doanh nghiệp chứ không chỉ từ công ty luật.

Doanh nghiệp cần nhân sự thực hiện những công việc như:

• Rà soát hợp đồng;
• Thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp;
• Tư vấn hoạt động kinh doanh;
• Kiểm soát tuân thủ;
• Thực hiện thủ tục đầu tư;
• Tư vấn lao động;
• Xử lý tranh chấp;
• Thu hồi công nợ;
• Quản trị pháp lý nội bộ.

Đây đều là những nội dung rất gần với chương trình Luật Kinh tế.

Do đó, nếu ngay từ đầu bạn xác định muốn trở thành:

• Chuyên viên pháp chế;
• Legal Counsel;
• Compliance Officer;
• Chuyên viên quản trị hợp đồng;
• Chuyên viên pháp lý dự án;
• Chuyên viên M&A;

thì Luật Kinh tế là một lựa chọn rất hợp lý.

Đặc biệt, những lĩnh vực như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, đầu tư, thương mại điện tử, công nghệ và doanh nghiệp FDI thường cần người vừa hiểu pháp luật vừa hiểu cách doanh nghiệp vận hành.

Trong trường hợp này, kiến thức kinh tế và pháp luật kinh doanh của ngành Luật Kinh tế có thể giúp sinh viên tiếp cận công việc nhanh hơn.

2.2. Muốn làm Luật sư: cả hai ngành đều có thể phát triển tốt

Nếu mục tiêu là trở thành Luật sư, không nên lựa chọn ngành chỉ dựa trên suy nghĩ rằng Luật Kinh tế hay ngành Luật sẽ “được ưu tiên” hơn một cách tuyệt đối.

Điều quan trọng hơn là bạn muốn trở thành Luật sư trong lĩnh vực nào.

Nếu muốn làm:

• Luật sư hình sự;
• Luật sư dân sự;
• Luật sư đất đai;
• Luật sư hôn nhân gia đình;
• Luật sư tranh tụng;

thì nền tảng rộng của ngành Luật có thể phù hợp hơn.

Ngược lại, nếu muốn phát triển theo hướng:

• Luật sư doanh nghiệp;
• Luật sư đầu tư;
• Luật sư M&A;
• Luật sư ngân hàng – tài chính;
• Luật sư thương mại;
• Luật sư tư vấn hợp đồng;

thì Luật Kinh tế tạo ra một định hướng chuyên môn khá tự nhiên.

Tuy nhiên, nghề Luật sư là một nghề phát triển trong thời gian dài. Sau 5 – 10 năm hành nghề, kiến thức và kinh nghiệm thực tế thường quan trọng hơn rất nhiều so với việc ngày trước bạn tốt nghiệp Luật hay Luật Kinh tế.

2.3. Muốn vào Tòa án, Viện kiểm sát hoặc khu vực công: ngành Luật thường có độ bao phủ thuận lợi hơn

Nếu mục tiêu nghề nghiệp hướng nhiều tới:

• Tòa án;
• Viện kiểm sát;
• Thi hành án;
• Cơ quan tư pháp;
• Cơ quan hành chính nhà nước;
• Nghiên cứu và xây dựng pháp luật;

thì chương trình ngành Luật thường có lợi thế ở sự bao quát.

Người học được tiếp xúc tương đối cân bằng với dân sự, hình sự, hành chính, tố tụng và nhiều lĩnh vực luật công.

Ví dụ, người muốn làm việc lâu dài trong hệ thống Tòa án cần nền tảng không chỉ về kinh doanh mà còn cả:

Dân sự – Hình sự – Hành chính – Hôn nhân gia đình – Tố tụng.

Trong trường hợp này, ngành Luật có thể phù hợp hơn về định hướng đào tạo ban đầu.

Điều đó không có nghĩa người học Luật Kinh tế không thể phát triển trong khu vực công. Việc đáp ứng điều kiện cụ thể vẫn phải xem xét từng vị trí tuyển dụng và từng chức danh nghề nghiệp.

2.4. Muốn làm ngân hàng, bất động sản, chứng khoán hoặc doanh nghiệp FDI: Luật Kinh tế thường có lợi thế

Đây là nhóm mà người học Luật Kinh tế có thể tận dụng tốt chuyên môn của mình.

Trong ngân hàng, nhân sự pháp lý phải xử lý những vấn đề về:

• Hợp đồng tín dụng;
• Biện pháp bảo đảm;
• Thế chấp;
• Xử lý tài sản;
• Thu hồi nợ;
• Tuân thủ;
• Phòng chống rửa tiền.

Trong bất động sản, công việc lại liên quan đến:

• Đất đai;
• Đầu tư;
• Quy hoạch;
• Xây dựng;
• Nhà ở;
• Kinh doanh bất động sản;
• Hợp đồng dự án.

Tại doanh nghiệp FDI, nhân sự Legal còn phải xử lý hợp đồng, đầu tư nước ngoài, lao động, giấy phép và những vấn đề tuân thủ.

Đây đều là những lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động kinh tế.

Vì vậy, nếu mục tiêu của bạn ngay từ đầu là làm việc trong khu vực doanh nghiệp, Luật Kinh tế có thể là lựa chọn thực dụng hơn.

2.5. Nhưng ngành học không quyết định hoàn toàn khả năng xin việc

Đây là điểm quan trọng nhất.

Giả sử có hai ứng viên cùng nộp hồ sơ vào vị trí Chuyên viên pháp chế.

Ứng viên A tốt nghiệp Luật Kinh tế nhưng chưa từng thực tập, tiếng Anh yếu, chưa bao giờ soạn hợp đồng và không biết thực hiện thủ tục doanh nghiệp.

Ứng viên B tốt nghiệp ngành Luật nhưng đã thực tập một năm tại phòng pháp chế, có thể rà soát hợp đồng, tra cứu pháp luật và sử dụng tiếng Anh tốt.

Trong trường hợp này, ứng viên B hoàn toàn có thể có lợi thế lớn hơn.

Điều đó cho thấy tên ngành chỉ tạo ra một phần lợi thế ban đầu.

Nhà tuyển dụng cuối cùng vẫn phải đánh giá:

• Kiến thức pháp luật;
• Kinh nghiệm thực tập;
• Kỹ năng viết;
• Khả năng rà soát hợp đồng;
• Ngoại ngữ;
• Khả năng sử dụng công nghệ;
• Kỹ năng giao tiếp;
• Tư duy giải quyết vấn đề.

Vì vậy, không nên lựa chọn Luật Kinh tế chỉ vì nghe rằng ngành này “dễ xin việc”, rồi cho rằng tấm bằng sẽ tự động tạo ra việc làm.

3. Vậy nên chọn ngành Luật hay Luật Kinh tế?

Cách lựa chọn tốt nhất là bắt đầu từ câu hỏi:

“Sau này mình muốn làm loại công việc pháp lý nào?”

Thay vì hỏi ngành nào tốt hơn về mọi mặt, hãy chọn ngành phù hợp hơn với hướng nghề nghiệp của mình.

3.1. Nên chọn ngành Luật nếu muốn giữ phạm vi nghề nghiệp rộng

Ngành Luật là lựa chọn phù hợp nếu bạn:

• Chưa xác định chính xác sẽ theo lĩnh vực nào;
• Muốn học tương đối toàn diện về hệ thống pháp luật;
• Quan tâm đến Tòa án hoặc Viện kiểm sát;
• Thích hình sự, dân sự hoặc hành chính;
• Muốn phát triển theo hướng Luật sư tranh tụng;
• Muốn nghiên cứu hoặc giảng dạy nhiều lĩnh vực pháp luật.

Lợi thế lớn nhất của ngành Luật là sự linh hoạt.

Sau khi học nền tảng rộng, bạn vẫn hoàn toàn có thể tự chuyên môn hóa về doanh nghiệp hoặc thương mại thông qua môn tự chọn, thực tập, đào tạo nghề hoặc công việc sau tốt nghiệp.

Ví dụ, một sinh viên ngành Luật nếu từ năm ba bắt đầu tập trung học doanh nghiệp, đầu tư và hợp đồng, đồng thời thực tập tại phòng pháp chế thì sau khi tốt nghiệp vẫn có thể cạnh tranh rất tốt ở vị trí pháp chế doanh nghiệp.

3.2. Nên chọn Luật Kinh tế nếu đã xác định muốn đi theo môi trường kinh doanh

Luật Kinh tế phù hợp hơn nếu bạn sớm xác định mình quan tâm đến:

• Doanh nghiệp;
• Đầu tư;
• Hợp đồng;
• M&A;
• Ngân hàng;
• Bảo hiểm;
• Chứng khoán;
• Bất động sản;
• Thương mại;
• Compliance;
• Doanh nghiệp FDI.

Lợi thế là quá trình học được định hướng tương đối rõ ngay từ đầu.

Thay vì phải tự lựa chọn các học phần để chuyên sâu vào pháp luật kinh doanh, chương trình đã dành trọng tâm tương đối lớn cho những nội dung này.

Điều đó có thể giúp sinh viên dễ kết nối kiến thức với công việc pháp chế và kinh doanh hơn.

Tuy nhiên, nếu lựa chọn Luật Kinh tế, người học vẫn nên chú trọng những môn nền tảng như dân sự, tố tụng và các lĩnh vực pháp luật cơ bản khác.

Một Chuyên viên pháp chế doanh nghiệp giỏi không thể chỉ biết Luật Doanh nghiệp.

Một hợp đồng có thể đồng thời liên quan đến dân sự, đất đai, lao động, thuế, sở hữu trí tuệ và giải quyết tranh chấp.

Do đó, chuyên sâu về kinh tế nhưng vẫn phải có nền tảng pháp lý đủ rộng.

3.3. Nếu mục tiêu là dễ xin việc, hãy tập trung vào năng lực thay vì chỉ chọn tên ngành

Đây có lẽ là lời khuyên quan trọng nhất đối với người đang phân vân.

Sự khác biệt về cơ hội việc làm giữa một sinh viên Luật giỏi và một sinh viên Luật Kinh tế giỏi thường nhỏ hơn rất nhiều so với sự khác biệt giữa một người có khả năng làm việc thực tế và một người chỉ có tấm bằng.

Cho dù lựa chọn ngành nào, sinh viên cũng nên chuẩn bị ít nhất năm yếu tố.

Thứ nhất, học chắc Luật Dân sự và pháp luật về hợp đồng.

Đây là nền tảng xuất hiện trong rất nhiều công việc pháp lý.

Thứ hai, học cách tra cứu pháp luật.

Không ai có thể thuộc toàn bộ văn bản. Khả năng tìm đúng quy định và kiểm tra hiệu lực quan trọng hơn rất nhiều.

Thứ ba, thực tập sớm.

Nếu muốn làm Luật sư, hãy tìm Công ty luật hoặc Văn phòng luật sư.

Nếu muốn làm pháp chế, hãy tìm doanh nghiệp.

Không cần đợi đến kỳ thực tập cuối khóa.

Thứ tư, học tiếng Anh.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng nếu muốn làm Legal Counsel, M&A, FDI, ngân hàng hoặc hãng luật quốc tế.

Thứ năm, rèn kỹ năng viết và soạn thảo.

Người làm nghề Luật sử dụng ngôn ngữ như một công cụ lao động. Một ứng viên viết rõ ràng, biết soạn hợp đồng, công văn và ý kiến pháp lý luôn có lợi thế đáng kể.

Ngoài ra, người học nên định hướng nghề nghiệp từ khi còn ngồi trên ghế đại học.

Không nhất thiết năm nhất phải biết chắc mình sẽ trở thành Luật sư hay Chuyên viên pháp chế. Nhưng đến năm hai, năm ba, hãy bắt đầu thử:

• Thực tập tại Công ty luật;
• Thực tập tại doanh nghiệp;
• Tham gia phiên tòa giả định;
• Học kỹ năng hợp đồng;
• Đọc bản án;
• Tham gia nghiên cứu khoa học;
• Tìm hiểu những lĩnh vực chuyên môn mình thực sự yêu thích.

Sau một vài trải nghiệm, bạn sẽ nhận ra mình thích môi trường tranh tụng, doanh nghiệp hay khu vực công.

Khi đó, câu hỏi “Luật hay Luật Kinh tế dễ xin việc hơn?” sẽ không còn quá quan trọng.

Câu hỏi nên trở thành:

“Ngành nào giúp tôi chuẩn bị tốt nhất cho công việc mà tôi muốn làm?”

Nếu trả lời được câu hỏi đó, lựa chọn ngành học sẽ rõ ràng hơn rất nhiều.

Kết luận

Nên học Luật chung hay Luật Kinh tế thì dễ xin việc? Nếu mục tiêu chủ yếu là pháp chế doanh nghiệp, hợp đồng, đầu tư, ngân hàng, bất động sản, M&A hoặc Compliance thì Luật Kinh tế có một số lợi thế về định hướng chuyên môn và khả năng kết nối trực tiếp với nhu cầu tuyển dụng doanh nghiệp. Ngược lại, nếu muốn có nền tảng pháp luật rộng, hướng tới Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan nhà nước, Luật sư tranh tụng hoặc chưa xác định chính xác lĩnh vực sẽ theo đuổi thì ngành Luật là lựa chọn linh hoạt hơn. Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai ngành không lớn đến mức quyết định hoàn toàn cơ hội việc làm. Nhà tuyển dụng ngày càng quan tâm đến kinh nghiệm thực tế, khả năng nghiên cứu, soạn thảo, ngoại ngữ và kỹ năng giải quyết vấn đề. Vì vậy, thay vì cố tìm một ngành “dễ xin việc nhất”, hãy lựa chọn ngành phù hợp với hướng nghề nghiệp và dành bốn năm đại học để biến mình thành một người thực sự có khả năng làm công việc pháp lý.

Bài viết liên quan

Học luật ra trường có dễ xin việc không?

Đào tạo luật: Học đi đôi với hành hay chia thị phần đào tạo?

Những vấn đề về việc học tiếng anh sinh viên luật cần biết

[Chia sẻ kinh nghiệm] Có nên yêu con trai học luật?

Trải nghiệm thực tế: Học ngành luật có khó không?

Học luật ra trường làm gì - cơ hội việc làm của ngành luật?